مىشدند واقع شده ، سرچشمهء ارس مورد بحث ماست كه امروز آن را بند امير مىنامند كه نزديك جاده خيلى عريض نيست . بطوريكه سفير معتقد بود اين رودخانه از لحاظ كناره‌ها كيفيت آب و پهناى بسترش به رودخانهء خنيل « 130 » اسپانيا كه بين شهركهاى پالما « 131 » و اسيا « 132 » جريان دارد بىشباهت نيست ، اگرچه رودخانهء خنيل سيلابىتر است . در جائى كه ذكر آن رفت بر روى رودخانه پلى هست كه اگرچه سالى چند از بناى آن نمىگذرد جريان آب كه بسبب تنگى معبر ، بسيار شديد است و قطعا هيچ بنائى تاب مقاومت در برابر آن را ندارد بسيارى از قطعات آن را فروافكنده است . و اين امر بيشتر از خرابه‌هاى پلهاى ديگرى كه سابقا در همين نزديكى روى رودخانه بوده و اكنون به زحمت پايه‌هاى آنها را مىتوان مشاهده كرد روشن مىگردد . رودخانهء بند امير ، پس از خروج از سرچشمه‌اش بسوى جنوب جارى مىشود و سپس با چرخشى بزرگ بسوى شرق متمايل مىشود و با جدا كردن ايالت قديمى شوش از قسمت غربى صحراى كارامانى به ايالت فارس وارد مىشود و پس از آميختن با رودخانه‌هاى كوچك ديگر ( زيرا رودخانهء بزرگ ديگرى در اين ايالت نيست ) از وسط ايالت كرمان يا كارامانى سعيد مىگذرد . چون در اين ايالت با كوههاى بلند برخورد مىكند كه مانع رسيدن آن به دريا هستند ، پس از آميختن با آبهاى ديگرى از همين كوهها به سوى شمال شرقى تغيير مسير مىدهد . و آنگاه با گذشتن از گدروزيا « 133 » ى قديم و تمايل به جنوب ، بسترى بسيار عريض و مصبى بزرگ را تشكيل مىدهد و در نزديكى خليج گوآ به درياى هند شمالى مىريزد . اين اطلاعاتى بود كه سفير هنگام توقف در شيراز و پس از آن ، هنگام عبور از مشهد مرغاب ، از مسير اين ارس دوم بدست آورد . اما بعدا ، هنگامى كه از قزوين به اصفهان مىآمديم حس كنجكاوى وادارش كرد كه از چند نفر نظامى و بازرگان كرمانى پرسش كند كه آيا در مسير كرمان به اصفهان از اين رودخانه گذشته‌اند و آنها وى را مطمئن ساختند كه

--> ( 130 ) Xenil ( 131 ) Palma ( 132 ) Ecya ( 133 ) Gedrosia - بلوچستان . - م .